Mensen

Van Leeuwarden naar Moskou en weer terug: deze bekende NOS-nieuwslezeres komt uit Friesland

Je kent haar waarschijnlijk als het gezicht dat ons dagelijks bijpraat vanuit de studio van het NOS Journaal. Maar wist je dat de wieg van deze gedreven journalist in het hoge noorden stond? Iris de Graaf, de vrouw die jarenlang onverschrokken verslag deed vanuit Rusland, heeft haar wortels stevig in de Friese bodem liggen.

BN'ers
Friesland
Iris de Graaf Friesland
Iris de Graaf. Foto: Arjo Frank via NL Beeld

Iris Larissa de Graaf werd op 19 maart 1991 geboren in Leeuwarden. Wie denkt dat haar fascinatie voor Rusland toeval is, heeft het mis. Het zaadje voor haar bijzondere carrière werd namelijk al vroeg geplant in haar jeugd in Friesland. De Graafs oma, die oorspronkelijk uit de Sovjet-Unie kwam, belandde na een bewogen tocht in de Tweede Wereldoorlog uiteindelijk in Friesland. In de jaren 90 woonde zij in de Leeuwarder wijk Camminghaburen, waar de jonge Iris al via cassettebandjes en cursusboekjes de eerste woorden Russisch leerde.

Een droom die uitkwam

Na haar middelbareschooltijd op het Stedelijk Gymnasium Leeuwarden, trok Iris naar de Rijksuniversiteit Groningen. Daar studeerde zij Slavistiek en Ruslandkunde, waarna zij haar kennis verder verdiepte met een master mediastudies en journalistiek. De droom om correspondent in Rusland te worden was altijd aanwezig, en na een sollicitatie bij de NOS en Nieuwsuur kwam die in mei 2020 eindelijk uit.

Wat volgde was een bewogen periode. Ondanks vertragingen door de coronapandemie, verhuisde Iris naar Moskou. Daar wilde ze vooral het "menselijke gezicht van Rusland" laten zien. Haar verslaggeving bracht haar door het hele land, van de koude streken in Siberië tot het warme Sotsji. Haar inzet en vastberadenheid bleven niet onopgemerkt: in 2022 werd zij door Harper’s Bazaar uitgeroepen tot Woman of the Year en het radioprogramma De Taalstaat bombardeerde haar tot 'Taalstaatmeester' vanwege haar rijke taalgebruik.

Terug naar Nederland

Het werk van een correspondent is niet zonder risico’s. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 en latere spanningen rondom de ondervragingen op de luchthaven van Moskou, besloot de hoofdredactie van NOS Nieuws in mei 2023 om Iris voor haar eigen veiligheid terug naar Nederland te halen.

Sinds 1 januari 2024 is zij een bekend gezicht in de huiskamer als presentator van het NOS Journaal. Over haar bewogen tijd in Rusland schreef ze onlangs het boek Vrijuit, waarin de Friezin open en eerlijk vertelt over haar ervaringen, de reportages en de liefde voor een land die in de loop der jaren steeds minder wederzijds bleek.

Wikipedia, Omroep Friesland, Actief Online, Linda. Arjo Frank via NL Beeld