Natuur

Het noorden viel compleet stil: herinner jij je de ijzel van maart 1987 nog?

Terwijl het kwik deze week richting de 18 graden stijgt, herinnert Noord-Nederland zich een heel ander begin van maart. In 1987 zorgde een extreme weersituatie voor een grote "ijzelramp" in Groningen, Friesland en Drenthe. Terwijl het zuiden van Nederland al van de lente genoot, kwam het noorden dagenlang volledig tot stilstand door een centimeters dikke ijslaag.

Karlijn Noordhof
Winter
Historie
Nostalgie
IJzelramp in 1987

De jaren 80 stonden bekend om hun strenge winters. In 1985 en 1986 werd de Elfstedentocht verreden en ook 1987 begon koud. Hoewel er dat jaar geen Tocht der Tochten kwam – volgens sommigen omdat men na twee jaar op rij "elfstedenmoe" was – liet de winter begin maart nog één keer flink van zich horen.

Regen bij twee graden vorst

Op 2 en 3 maart 1987 gebeurde er namelijk iets bijzonders. Terwijl het in het zuiden van Nederland al 10 graden was, bleef het in het noorden juist vriezen. Er trok een regengebied over de noordelijke provincies terwijl de temperatuur daar rond de -2 graden lag.

De regen bevroor direct zodra het de grond raakte. In korte tijd ontstond er een ijslaag van centimeters dik over het hele landschap. Dit zorgde niet alleen voor spiegelgladde wegen, maar ook voor veel schade.

Dorpen in het donker

De ijslaag was soms zo zwaar dat bomen simpelweg doormidden knakten. Takken braken af en zelfs grote elektriciteitsmasten begaven het. Hierdoor kwamen veel dorpen dagenlang zonder stroom te zitten. Voor de inwoners betekende dit: geen licht, geen radio en in veel gevallen ook geen verwarming.

Ook voor de natuur was de klap groot. Veel dieren konden geen voedsel meer vinden onder de harde ijslaag en sommige vogels vroren zelfs vast. Wat de situatie extra lastig maakte, was dat de dooi niet direct intrad. Na de ijzel bleef het nog zeker een week streng vriezen, waardoor Noord-Nederland een tijdlang afgesloten bleef van de rest van het land.

IJzelramp van 1987
Elektriciteitskabels bij Veendam bezweken onder de ijslaag. Foto: Rob Bogaerts - Nationaal Archief

Een week van uitersten

Het contrast met de rest van Nederland was die week enorm. In Friesland, Groningen en Drenthe werden nog tien "ijsdagen" genoteerd – dagen waarop het de hele dag vriest –, terwijl elders in het land de lente al was begonnen.

Het is een gebeurtenis die veel noorderlingen zich nog kunnen herinneren: de stilte op straat, de kapotte takken en het gekraak van het ijs. Nu we deze week de zon zien schijnen, is het bijna niet voor te stellen dat maart ook zo kan uitpakken.

Herinner jij je de ijzelramp van 1987 nog? Zat je zonder stroom of heb je nog foto's van die glimmende wereld? Deel je herinneringen met ons op onze Facebookpagina of via e-mail redactie@noorderland.nl.