Van galgenbult tot vestingwal: 3 korte historische wandelroutes door Zuidoost-Groningen

Soldatendyck bij Bourtange (6 kilometer)

Rondom de vesting van Bourtange ligt een landschap dat getekend is door militaire historie. Vroeger was het ondoordringbare Bourtangerveen een natuurlijke grens met Duitsland, waarbij de enige begaanbare wegen over 'tangen' (zandruggen) liepen. De Soldatendijk die je tijdens deze route volgt, werd ooit aangelegd om water vast te houden, zodat de vesting bij dreiging als een eiland in een ondiep moeras kwam te liggen.

Langs de 6 kilometer lange route Soldatendyck kom je een galg tegen; een grimmige herinnering die exact op de historische plek uit de archieven is teruggeplaatst. Gelukkig is het er tegenwoordig een stuk vrediger. Het Groninger Landschap beheert de natuur rond de dijk, waar je in de zomer zeldzame planten zoals de Zwolse anjer en verfbrem kunt vinden. Het is een wandeling die geschiedenis en natuur op een unieke manier combineert.

• Startpunt: Vriesse Weg, Bourtange.

Langs de Voorde in Smeerling (6.8 kilometer)

Smeerling is zo’n plek waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan: het is een beschermd dorpsgezicht met prachtige Westerwoldse boerderijen uit de 17de en 18de eeuw. De wandelroute Langs de Voorde voert je in 6,8 kilometer langs de Ruiten Aa, een beek die na jarenlang rechtgetrokken te zijn, in 2008 haar natuurlijke, kronkelende vorm weer terugkreeg.

Onderweg passeer je het Metbroekbos, een oud 'boerengebruiksbos' waar vroeger het hout voor de boerderijen vandaan werd gehaald. Let ook op de lakenvelder koeien die hier in de kleinschalige, door houtsingels omzoomde graslanden grazen. Een bijzonder detail op de route is de 'voorde': een doorwaadbare plaats in de beek waar je bij laag water vroeger (en nu nog steeds) naar de overkant kon waden.

• Startpunt: parkeerterrein Gasterij Natuurlijk Smeerling, Onstwedde.

De Hoorndermeeden bij Wedde (3.4 kilometer)

Voor wie houdt van rust en weidse natuur zijn de oeverlanden van de Westerwoldse Aa bij Wedde een aanrader. Deze 'meeden' (hooilanden) worden beheerd door Staatsbosbeheer en pas ná het broedseizoen gemaaid, waardoor bloemen en dieren hier alle ruimte krijgen. Wandelroute De Hoorndermeeden brengt je in een ronde van 3,4 kilometer langs dit landschap.

Het gebied heeft ook een praktische functie als boezemgebied; bij extreem hoogwater kan de polder tijdelijk onder water worden gezet. In de zomermaanden kun je hier prachtig wandelen, maar wees in het najaar en de winter gewaarschuwd: het oeverpad kan dan behoorlijk drassig zijn. Goede, waterdichte schoenen zijn hier geen overbodige luxe. Let op: als er vee graast, zijn honden op deze route niet toegestaan.

• Startpunt: parkeerplaats dorpshuis De Voortgang, Wedde.

Kijk voor alle praktische informatie over deze routes op de website van Routebureau Groningen.