Wandelen tussen de 'börgbloumkes': 8x de mooiste historische tuinen in Groningen waar de lente nu losbarst

Het echte lentegevoel begint wanneer de eerste stinzenplanten boven de grond uit piepen. In Groningen noemen we deze dappere bloeiers ook wel liefkozend ‘börgbloumkes’. Die naam is niet toevallig gekozen: je vindt ze namelijk vooral rondom historische borgen, pastorieën en oude boerderijen.

Een statussymbool

De term 'stinzenplant' vindt zijn oorsprong in het Friese woord voor stenen huis (stins), een verwijzing naar de adellijke woningen waar deze bloemen voor het eerst werden aangeplant. De liefde voor deze bijzondere gewassen verspreidde zich al in de 17de eeuw over het hele noorden. Om hun welvaart te tonen, lieten de bewoners van deze statige huizen kostbare bol- en knolgewassen uit verre streken zoals Zuid-Europa en Turkije importeren. Ze werden dicht bij de huizen geplant, zodat iedereen de rijkdom van de bewoners kon zien.

Rond 1800 kreeg die trend een vervolg toen borgheren hun parken lieten inrichten in de Engelse landschapsstijl. De bloemen mochten vanaf toen naar hartenlust verwilderen, wat leidde tot de prachtige kleurenzeeën die we in het Groninger Ommeland nog elk voorjaar kunnen bewonderen.

Van 'noakende wiefkes' tot vingerhelmbloemen

De reeks begint vaak met het sneeuwklokje, dat in Groningen ook wel ‘lidertje’ werd genoemd omdat het de lente letterlijk in komt luiden. Tegenwoordig hoor je ook vaak de grappige naam ‘noakende wiefkes’. Na de sneeuwklokjes volgen de krokussen, bosanemonen en de paarse vingerhelmbloem elkaar in rap tempo op. En wie goed zoekt, vindt zelfs zeldzaamheden zoals het Haarlems klokkenspel of de knikkende vogelmelk.

De mooiste plekken voor een voorjaarswandeling

Wil je zelf dwalen door een zee van bloemen? In de hele provincie zijn pareltjes te vinden waar de lente nu volop losbarst:

• Fraeylemaborg (Slochteren): in het uitgestrekte park wandel je tussen de bosanemonen en vingerhelmbloemen die hier al ruim 200 jaar groeien.
• Menkemaborg (Uithuizen): de singel rondom de gracht verandert in het voorjaar in een bloementapijt. Na de krokussen volgt hier later de geurende daslook.
• Ennemaborg (Midwolda): de voortuin verandert in het voorjaar in een bonte kleurenzee. Vergeet ook niet een kijkje te nemen in het achtergelegen bos van 2,5 kilometer lang.
• Domies Toen (Pieterburen): in deze oude tuin van de dominee bloeien nagenoeg alle bekende en onbekende stinzenplanten. Het is een zogenoemde 'slingertoen' waar je prachtig kunt dwalen.
• Rensumaborg (Uithuizermeeden): een bezoek waard voor het zeldzame Haarlems klokkenspel. De tuinen zijn hier in de stijl van tuinarchitect Renske Boon hersteld.
• Landgoed Ewsum (Middelstum): naast sneeuwklokjes en narcissen vind je hier een prachtige historische boomgaard en een gezellige theeschenkerij.
• Arboretum Notoarestoen (Eenrum): in dit park zorgen in het voorjaar niet alleen stinzenplanten, maar ook honderden rhododendrons voor een prachtig kleurenspel.
• Iwema-Steenhuis (Niebert): de tuinen rondom dit steenhuis staan in het voorjaar volledig in bloei met sneeuwklokjes en krokussen.

Ga goed voorbereid op pad

Omdat de bloei van deze bijzondere planten nauw samenhangt met het weer, is de timing essentieel. Een handige tip: houd de website van de Stinzenflora-monitor in de gaten. Hier wordt van verschillende locaties in Groningen bijgehouden welke bloemen op dit moment precies in bloei staan.