Van D1 tot D54: dit is de betekenis van de codes bij hunebedden

Van D1 in Steenbergen tot D54 bij Havelte: de hoofdletter D zie je overal. Maar waar komt deze codering eigenlijk vandaan?

De man achter de nummers

De verklaring voor de letters is minder mysterieus dan de bouw van de hunebedden zelf. We hebben dit systeem te danken aan archeoloog Albert Egges van Giffen. In het begin van de 20stee eeuw was de staat van de hunebedden in Nederland zorgwekkend: velen waren overwoekerd, beschadigd of simpelweg verwaarloosd.

Van Giffen, ook wel de "vader van de Nederlandse archeologie" genoemd, besloot dat er orde in de chaos moest komen. Tussen 1925 en 1927 publiceerde hij zijn levenswerk De Hunebedden in Nederland. Hierin bracht hij alle nog bestaande hunebedden in kaart. Om ze wetenschappelijk te kunnen ordenen, voerde hij een eenvoudige maar effectieve letter- en cijfercombinatie in.

De D van Drenthe

De letter staat simpelweg voor de provincie waarin het hunebed zich bevindt. Omdat het overgrote deel van deze monumenten in Drenthe ligt – 52 van de 54 die toen beschreven werden –, voert de 'D' dus de boventoon. Het systeem werkt als volgt:

• D: hunebedden in Drenthe (D1 t/m D54)
• G: hunebedden in Groningen (G1 en G5, te zien bij Noordlaren en in een museum in Delfzijl)
• O: vroeger was er ook een hunebed in Overijssel (O1 bij Mander), maar daar zijn tegenwoordig alleen nog de sporen in de grond van terug te vinden

Een logische volgorde?

De nummering die Van Giffen koos, is niet willekeurig. Hij begon in het noorden van de provincie en werkte zo naar het zuiden. D1 ligt bijvoorbeeld in het uiterste topje van Drenthe, dicht bij Roden. Hoe verder je naar het zuiden zakt, hoe hoger de cijfers worden. Zo eindigen we bij de hunebedden bij Havelte.

Meer dan een cijfer

Hoewel codes als 'D27' – het grote hunebed in Borger – misschien wat klinisch klinken, heeft het de monumenten juist gered. Door de inventarisatie van Van Giffen kwam er meer aandacht voor de hunebedden en budget voor de restauratie en het onderhoud ervan.

Dus, de volgende keer dat je langs een hunebed wandelt en het bekende bordje ziet staan, weet je: die "D" is een eerbetoon aan Drenthe en het monnikenwerk van een gedreven archeoloog.