Deze Drentse bouwwerken zijn ouder dan de piramides

Wanneer we het hebben over eeuwenoude bouwwerken, dwalen je gedachten misschien wel af naar de woestijnen van Egypte. Toch moeten zelfs de grote farao’s hun meerdere erkennen in de bouwmeesters van Drenthe. De beroemde piramides werden namelijk grotendeels gebouwd tussen 2700 en 1700 voor Christus, wat ze ruim 4500 jaar oud maakt. Onze eigen hunebedden zijn echter nog een flinke slag ouder; ze verschenen al tussen 3400 en 3200 voor Christus in het Drentse landschap.

Reuzenkeien uit het hoge noorden

Het is een indrukwekkend gezicht: die loodzware zwerfkeien die samen een robuuste grafkelder vormen. Maar hoe komen die enorme stenen eigenlijk in Drenthe terecht, terwijl we hier geen bergen hebben? Het antwoord ligt in een ijstijd van 150.000 jaar geleden. Gigantische gletsjers schuifden vanuit Scandinavië over ons land en lieten bij het smelten een dikke laag leem en keien uit Zweden en Finland achter. De zwaarste van deze stenen wegen wel meer dan 40 ton.

De bouwers, die we tegenwoordig het Trechterbekervolk noemen naar hun kenmerkende aardewerk, gebruikten deze keien om collectieve grafkelders te maken. Met behulp van houten rollers, ossen en een enorme dosis mankracht sleepten ze de stenen naar hun plek. Ze kozen slim voor stenen met een platte kant voor de vloer en het dak, waardoor er kamers ontstonden van soms wel 20 meter lang. Om het geheel af te maken, werden de gaten opgevuld met stopstenen en werd het graf bedekt met zand en zoden, waardoor er in het landschap alleen nog een mysterieuze heuvel zichtbaar was.

Bekijk ook

Reis door de tijd: dit zijn de oudste plaatsjes van Groningen, Friesland en Drenthe | Noorderland

Het leven rondom de grafkelder

Hoewel men vroeger dacht dat "huynen" of reuzen verantwoordelijk waren voor de bouw, weten we nu dat het de eerste boeren in Noord-Nederland waren. Deze mensen leefden rond 3400 voor Christus en markeerden de overgang van een zwervend jagersbestaan naar een permanent leven op de boerderij. Ze verbouwden graan, hielden vee en waren waarschijnlijk behoorlijk welvarend; je moet immers genoeg tijd en voedsel over hebben om zulke zware monumenten te kunnen bouwen.

Binnen in de hunebedden zijn door de jaren heen prachtige schatten gevonden, zoals aardewerken bekers, stenen bijlen en kralen van barnsteen. De menselijke resten zelf zijn door de zure Drentse zandgrond vergaan, maar de hoeveelheid potscherven wijst erop dat de hunebedden generaties lang als massagraf zijn gebruikt. Waarschijnlijk werden alleen de hooggeplaatste personen uit de gemeenschap hier bijgezet.

Sporen in het landschap

Vandaag de dag zijn er nog 54 hunebedden in Nederland te bewonderen, waarvan er maar liefst 52 in Drenthe liggen. Hoewel de meeste hunebedden in de loop der eeuwen hun zandheuvel hebben verloren en door vernieling niet meer compleet zijn, blijven ze een prachtig symbool van onze vroegste geschiedenis. Het is een wonderlijk idee dat deze bouwwerken de tand des tijds al meer dan 5000 jaar doorstaan.