Er is een verschil tussen de TGT-datum (te gebruiken tot) en de THT-datum (tenminste houdbaar tot). Waar je bij die eerste – vooral bij vlees, vis en andere bederfelijke producten – moet oppassen omdat het om voedselveiligheid gaat, is de THT-datum vooral een kwaliteitsgarantie. Na die datum kan smaak, geur of structuur achteruitgaan, maar het product zelf is vaak nog veilig te gebruiken. Bij de volgende zes producten is die datum vaak niet meer dan een suggestie.
1. Honing
Honing is een van de langst houdbare producten in je keukenkastje. Archeologen hebben in Egyptische graven zelfs potten honing gevonden die duizenden jaren oud waren en nog steeds eetbaar bleken. Door het lage vochtgehalte, de hoge suikerconcentratie en de natuurlijke zuurgraad krijgen bacteriën nauwelijks kans om te groeien.
Wat als het kristalliseert? Geen zorgen. Als de honing hard of wit wordt, is hij niet bedorven. Zet de pot even in een bakje met warm water (let op, niet kokend water) en het wordt weer vloeibaar.
2. Rijst
Of het nu gaat om basmati, pandan of gewone witte rijst: als je deze droog, koel en luchtdicht bewaart, blijft ongekookte witte rijst jarenlang goed. De smaak en structuur veranderen nauwelijks.
Let wel op: dit geldt niet voor zilvervliesrijst. Omdat daar nog een vliesje omheen zit waar natuurlijke oliën in zitten, kan deze rijst na verloop van tijd vies worden en muf gaan ruiken.
3. Azijn
Azijn is vrijwel zelfconserverend door de hoge zuurgraad. Hierdoor krijgen bacteriën en schimmels geen kans. Of het nu gaat om natuurazijn, appelazijn of een mooie balsamico: het bederft niet.
Soms ontstaat er wel een troebele waas of sliertjes onder in de fles. Dit ziet er misschien vreemd uit, maar het is niet schadelijk en heeft geen invloed op de smaak.
4. Zout
Zout is een mineraal en geen biologisch product. Het wordt zelfs al eeuwenlang gebruikt om andere voedingsmiddelen te conserveren, dus het is logisch dat het zelf niet bederft. Of het nu zeezout is uit een molen of een simpel pak keukenzout: het blijft lang goed. Het enige risico is dat het door vocht kan gaan klonteren, maar dat doet niets af aan de smaak of veiligheid.
5. Pasta
Die vergeten zak penne achter in de kast? Gedroogde pasta bevat weinig vocht, waardoor bacteriën er niet in kunnen groeien. Als de pasta droog en goed afgesloten is bewaard, blijft deze doorgaans jarenlang veilig. De smaak kan na een tijd een beetje afvlakken, maar in een goede saus merk je daar weinig van.
6. Sterke drank
Heb je nog een fles Berenburg of jenever die al jaren onaangeroerd in de kast staat? Geen zorgen. Sterke drank – let op, wel met een alcoholpercentage van ongeveer 15-20% of hoger – bederft niet. De alcohol fungeert als een natuurlijk conserveringsmiddel. Wel kan de smaak door oxidatie langzaam veranderen als de fles al open is, maar onveilig is het niet.
De gouden regel
Vertrouw vooral op je zintuigen. Fabrikanten zijn wettelijk verplicht een datum op de verpakking te zetten, maar je eigen neus en ogen zijn vaak betrouwbaarder. Ziet het er goed uit, ruikt het normaal en heb je het goed (afgesloten) bewaard? Dan is de kans groot dat je het bij een THT-product nog prima kunt gebruiken. Bij TGT-producten ligt dat anders: daar gaat het om veiligheid en is het verstandiger de datum aan te houden.