Reis door de tijd: dit zijn de oudste plaatsjes van Groningen, Friesland en Drenthe

Het Groningse dorpje Ezinge wordt ook wel "het Pompeii van het Noorden" genoemd. Uit archeologisch onderzoek blijkt dat dit wierdedorp bijna zo oud is als Rome: het wordt al sinds 600 v.C. ononderbroken bewoond. De wierde van Ezinge was vroeger waarschijnlijk een welvarend gebied; er zijn sporen van grote boerderijen gevonden, maar ook Romeins aardewerk uit Tunesië. Museum Wierdenland in Ezinge vertelt je het hele verhaal van deze bijzondere plek.

Hegebeintum (Friesland)

Niet ver van de Friese waddenkust ligt Hegebeintum, een plek die al sinds de 6de eeuw voor Christus wordt bewoond. Om zich te beschermen tegen het oprukkende zeewater, wierpen de bewoners kunstmatige heuvels op: terpen. De terp van Hegebeintum is met 8,80 meter boven NAP de hoogste van heel Nederland. Hoewel grote delen van de terp in de 19de eeuw zijn afgegraven voor de vruchtbare aarde, is het restant met het 11de-eeuwse kerkje nog altijd indrukwekkend. Onderaan de terp vind je een bezoekerscentrum waar je alles leert over het terplandschap van Friesland.

Noordbarge (Drenthe)

Hoewel Noordbarge nu een wijk in Emmen is, was het van oorsprong een zelfstandig dorp en waarschijnlijk het oudste van Drenthe. Hier gaan we pas echt ver terug in de tijd: de omgeving wordt al sinds de Trechterbekercultuur – tussen 4350 en 2750 v.C. – onafgebroken bewoond. Met zijn karakteristieke brinken en historische boerderijen ademt het nog steeds de sfeer van vroeger. Een wandeling door het aangrenzende Noordbargerbos maakt je reis naar het verleden compleet.

Stavoren (Friesland)

Stavoren mag zich de oudste stad van Friesland noemen. Al in 1061 kreeg het stadsrechten, wat het de oudste van de Friese elf steden maakt. In de middeleeuwen groeide het uit tot een machtige Hanzestad die een cruciale rol speelde in de handel met landen rond de Oostzee. Vandaag de dag zijn de machtige handelsschepen vervangen door pleziervaart, maar wie door de haven loopt voelt nog altijd de grandeur van dit vroegere handelscentrum aan het IJsselmeer.

Bekijk ook

Dwalen over Groningse landgoederen: 3 tips voor een sfeervol winters uitje in de natuur | Noorderland

Groningen (Groningen)

De stad Groningen duikt voor het eerst op in een officieel document uit het jaar 1040, maar de "Stadjers" woonden er toen al lang. Uit onderzoek blijkt dat er op de Hondsrug al vanaf de 3de eeuw sprake is van vaste bewoning. Op de plek van de huidige Martinikerk werd rond de 9de eeuw de eerste (houten) kerk gesticht. Tijdens een stadswandeling zie je de gelaagdheid van de tijd: van moderne bouwwerken tot de prachtige gasthuizen en monumenten uit de 17de eeuw.

West-Terschelling (Friesland)

Ook op de eilanden is de historie diep geworteld. West-Terschelling ontstond in de 12de eeuw op een zandplaat die "De Schelling" werd genoemd. De bewoners zijn vanouds sterk georiënteerd op de zee; vroeger werd het dorp zelfs vernoemd naar Sint Brandarius, de heilige van de branden. In 1666 werd het dorp tijdens de Tweede Engelse Oorlog bijna volledig platgebrand, maar de iconische vuurtoren de Brandaris en de Sint-Janskerk bleven gespaard. Het dorp heeft een sfeervolle oude kern, door de eilanders liefkozend "Oud-West" genoemd.