En dat is...
Het is een klusje dat maar een paar minuten kost, maar wel veel verschil maakt voor de biodiversiteit in je tuin: het schoonmaken van de nestkastjes en vogelhuisjes.
Waarom juist in februari?
Veel tuinliefhebbers denken dat ze de vogelhuisjes pas in de lente hoeven te controleren, of ze laten het oude nestmateriaal simpelweg zitten "omdat de vogels dat weer kunnen hergebruiken". Maar dat is vaak niet zo.
In februari bereiden de meeste vogels zich voor op het nieuwe broedseizoen. Koolmezen, pimpelmezen en boomklevers beginnen nu al met hun inspectierondes om de beste "huizen" op de woningmarkt te claimen. Als een vogelhuisje nog vol zit met een oud, muf nest van vorig jaar, vliegen ze vaak direct door naar de buren.
Waarom is het zo belangrijk?
De belangrijkste reden voor deze grote schoonmaak is hygiëne. In oude nesten blijven vaak vlooien en mijten achter. Die overleven soms de winter en vallen de nieuwe jonge vogeltjes aan. Bovendien kan door vocht het oude nestmateriaal gaan schimmelen, wat ook weer dodelijk kan zijn voor de kwetsbare kuikens. Tot slot trekken oude uitwerpselen in de nestkastjes ongedierte aan, wat ook zorgt voor een ongezonde leefomgeving.
Stap-voor-stap: zo pak je het aan
Het schoonmaken van een nestkastje is geen hogere wiskunde, maar er zijn een paar zaken waar je op moet letten:
- Check op bewoners: soms gebruiken winterkoninkjes of muizen de kastjes als slaapplek tijdens koude nachten. Klop even voorzichtig op de zijkant voordat je het kastje opent.
- Verwijder het oude nest: haal al het mos, veertjes en gras eruit. Gooi dit bij voorkeur in de gft-bak.
- Heet water is voldoende: gebruik geen chemische schoonmaakmiddelen of zeep; dit is slecht voor de vogels. Een borstel en een flinke scheut kokend water zijn genoeg om bacteriën en parasieten te doden.
- Goed laten drogen: hang het kastje pas terug als het hout van binnen goed droog is. Dit voorkomt schimmelvorming zodra de vogels weer nieuw nestmateriaal naar binnen slepen.
Help de vogels een handje
Als het kastje weer schoon aan de boom of muur hangt, kun je de vogels nog een extra handje helpen. Leg in een hoek van de tuin wat (natuurlijke) materialen neer die ze kunnen gebruiken voor hun nieuwe nest, zoals plukjes schapenwol, gedroogd mos of takje. Veel materiaal is geschikt, maar ga wel voor biologisch afbreekbare materialen die vrij zijn van gifstoffen. Zo houd je het veilig voor de vogels.
Heb je nog geen nestkastje? Dan is februari het moment om ze op te hangen. Richt de opening naar het noordoosten of zuidoosten om te voorkomen dat de felle middagzon het huisje te warm maakt of de regen naar binnen slaat.