Archeologische revolutie
Die prestigieuze bijnaam heeft Ezinge niet zomaar gekregen. In de jaren 20 en 30 voerde archeoloog Albert van Giffen hier opgravingen uit die de geschiedenisboeken zouden halen. Terwijl de Italiaanse stad Pompeï door as werd geconserveerd, zorgde de vette Groningse zeeklei er in Ezinge voor dat resten van boerderijen, gebruiksvoorwerpen en zelfs veestallen uit de ijzertijd en Romeinse tijd nagenoeg intact bleven.
Van Giffen legde laag voor laag de geschiedenis van de wierde – de Groningse term voor een kunstmatige woonheuvel – bloot. Hij vond bewijzen dat de plek al sinds 600 voor Christus bewoond wordt. De precisie waarmee de plattegronden van de oude huizen en stallen tevoorschijn kwamen, was destijds een wereldwijde sensatie.
Ruim 5 meter boven NAP
Ezinge is gebouwd op een wierde die, op haar hoogste punt, ruim 5 meter boven het omliggende landschap uitsteekt. Voordat er dijken waren, was dit de enige manier om de voeten droog te houden tijdens hevige stormvloeden van de Waddenzee. De steile randen van de wierde laten nog altijd zien hoe indrukwekkend deze menselijke "bouwwerken" waren. In de loop der eeuwen zijn veel wierden in Groningen afgegraven omdat de vruchtbare grond geld waard was, maar in Ezinge bleef de kern behouden, wat het dorp zijn karakteristieke aanzicht geeft.
Wandelen door Ezinge voelt dan ook als een reis terug in de tijd. Het iconische kerkje uit de 13de eeuw, dat op de wierde staat, biedt prachtig uitzicht over de lagergelegen landerijen.
Museum Wierdenland: een schatkamer
Voor wie de geschiedenis in wil duiken, is een bezoek aan Museum Wierdenland de moeite waard. Hier worden de vondsten van Van Giffen tentoongesteld en leer je hoe de vroegere bewoners overleefden in de strijd tegen het water. Van prachtig versierd aardewerk tot houten gereedschap dat duizenden jaren in de bodem bewaard bleef: het museum brengt het 'Pompeï van het noorden' verder tot leven.
Een bezoek waard
Vandaag de dag is Ezinge veel meer dan alleen maar een archeologische vindplaats. Het is een prachtig Gronings dorp dat geliefd is onder fotografen, kunstenaars, rustzoekers en geschiedenisliefhebbers. De kronkelende dorpsstraatjes en de rust van het omliggende Nationaal Landschap Middag-Humsterland – het oudste cultuurlandschap van Nederland – maken het de ideale bestemming voor een mooi dagje uit.
Ezinge bewijst dat je niet naar Italië hoeft om oog in oog te staan met het verre verleden. Onze eigen klei bewaart verhalen die minstens zo fascinerend zijn.