Het stofje solanine
Aardappelen behoren tot de zogenoemde "nachtschadefamilie". Dat klinkt spannend, en dat is het ook een klein beetje. De plant maakt van nature stoffen aan om zichzelf te beschermen tegen schimmels en insecten. De belangrijkste stof hiervoor is solanine. In een verse aardappel zit hier maar heel weinig van in, maar zodra een aardappel begint uit te lopen of groen wordt, stijgt de hoeveelheid solanine.
Solanine kan in grote hoeveelheden leiden tot misselijkheid, buikpijn en in ernstige gevallen zelfs tot koorts. Het venijnige is dat solanine niet verdwijnt door de aardappel te koken of te bakken; de stof is hittebestendig.
Wanneer is het veilig (en wanneer juist niet)?
Het antwoord hangt volledig af van de conditie van de aardappel. Gebruik daarom de volgende vuistregels:
- Kleine uitlopers, stevige aardappel: zijn de uitlopers korter dan een centimeter en voelt de aardappel nog stevig aan? Dan is er niets aan de hand. Snijd de uitlopers en het "oog" waaruit ze groeien weg. Schil vervolgens de aardappel en je kunt 'm veilig eten.
- Lange uitlopers, rimpelige aardappel: als de uitlopers langer zijn dan een paar centimeter en de aardappel zacht of rimpelig aanvoelt, is waarschijnlijk het gehalte solanine te hoog geworden. Bovendien heeft de uitloper alle zetmeel en energie uit de aardappel gezogen, waardoor de smaak en textuur achteruit zijn gegaan. Deze kun je dus beter weggooien.
- Groene plekken: zie je een groene verkleuring op de schil? Snijd die altijd weg. Is de aardappel grotendeels groen? Weg ermee.
Hoe voorkom je uitlopers?
We weten allemaal: voorkomen is beter dan genezen. Aardappelen houden van een goed geventileerde en donkere, koele plek. Maar bewaar ze niet in de koelkast. Dan wordt het zetmeel omgezet in suikers, wat een vreemde zoete smaak geeft en ervoor zorgt dat de aardappelen tijdens het bakken te snel bruin worden.
Leg ze ook niet naast uien. Uien scheiden een gas uit – ethyleen – waardoor aardappels juist sneller gaan uitlopen. Houd je ze donker en koel, dan blijven je aardappelen vaak wekenlang goed.