Van de Weerribben naar de rode loper in Cannes: rietsnijder Gerrit Knobbe werd opeens een filmheld

Door het rietland

In de vroege ochtend, als het licht nog moet kiezen tussen blauw en goud, loopt Gerrit Knobbe al door het rietland van de Weerribben-Wieden. Zijn adem wolkt mee met de nevel boven het land. Zijn silhouet is lang en vastberaden, als een streep tussen water en lucht. Af en toe pauzeert hij, kijkt op, de lucht in. Het licht verandert, schuift over het water, legt glans op het riet. Hij begrijpt het landschap, beweegt erin als iemand die er is opgegroeid. 

Als jongen ging hij al met zijn oudoom en vader mee de velden in om het vak te leren. Hij kent de plekken waar het riet hoog staat en de stukken waar de wind het al heeft gekamd. Achter hem wuift en fluistert het riet. Het geluid is zacht en ritmisch, het lijkt op een ademhaling – eerst die van het land, dan die van hemzelf. Zo gaat het al jaren: Gerrit is een man die geen plaats inneemt, maar ruimte maakt voor het riet, voor het water, en voor de stilte die hem omringt.

Blik van de regisseur

Wie hem zo ziet lopen in dat eerste licht begrijpt waarom hij niet onopgemerkt bleef. Zijn bewegingen zijn geen spel, maar waarheid. Als regisseur Sven Bresser voor zijn film Rietland iemand zoekt die het landschap kan dragen zonder het te verstoren, valt zijn blik al snel op Gerrit Knobbe. Bij een vergadering van de Riettelersvereniging over de import van Chinees riet ontstaat een felle discussie: Gerrit is de enige die anderhalf uur lang zwijgt en naar zijn handen kijkt. Bresser raakt gefascineerd door hem; zijn krachtige hoofd zonder franje, verweerd en zacht tegelijk, zijn vierkante handen, ruig van de kou en het werk.

‘Sven liep hier al een paar jaar rond,’ vertelt Gerrit in de keuken van zijn huis aan de Belterweg in Belt-Schutsloot. ‘Hij hielp met riet snijden en zat bij vergaderingen. Op een dag kwam hij langs toen ik bij de robot stond te werken. Hij wilde meer weten over mijn ervaring met riet snijden. Ik kon niet zomaar stoppen, want de robot ging na drie minuten weer door, dus ik vroeg hem later terug te komen.’

'Gewoon een bijrolletje'

Niet veel later staat Bresser met iemand van een castingbureau op de stoep. Anderhalf uur lang laten ze Gerrit vertellen over zijn leven; van zijn jeugd tot nu. ‘Vlak voor ze weggingen, vroegen ze of ik auditie wilde doen voor een speelfilm. “Een bijrolletje,” zei Sven toen. Auditie?! Ik zei dat ik erover moest nadenken. Mijn vrouw Janny vertelde ik pas iets op de avond voor de auditie.’

‘Gerrit is altijd heel nuchter, terwijl ik eerder enthousiast en impulsief ben,’ zegt Janny. ‘Toen hij het vertelde, riep ik meteen: “Dat moet je doen! Zo’n kans krijg je nooit meer.”’

Gerrit lacht bij de herinnering. ‘“Tja, jij bent altijd zo enthousiast,” zei ik tegen haar, “maar ik sta er niet om te springen.” Toen ik het eenmaal had gedaan, vond ik het erg leuk, al stond het nooit op mijn bucketlist.’ 

Bekijk ook

Onze wintereditie is verschenen: nu in een nieuw jasje | Noorderland

Verder lezen

Het volledige interview met Gerrit Knobbe lezen? Dit interview vind je in ons nieuwste winternummer, nu te koop in de winkels en online te bestellen via onze webshop. In deze editie spreken we met oud-schaatser Marianne Timmer, bezoeken we Leeuwarden, leren we meer over échte Groningse Knappertjes en tippen we de lekkerste wintergerechten. Dit – en nog veel meer – lees je nu in onze nieuwe editie.