Elfstedenkoorts in de vrieskou: komt de Tocht der Tochten er eindelijk weer aan?

De droom van 15 centimeter

Laten we eerlijk zijn: zodra de ruitenkrabber uit de auto komt, begint het in het noorden te gonzen. Maar voor een Elfstedentocht is er heel wat meer nodig dan een paar nachten nachtvorst. De gouden regel van de Friese ijswegkapiteins is onverbiddelijk: er moet over de hele route van bijna 200 kilometer minimaal 15 centimeter ijs liggen. Dat ijs moet niet alleen duizenden schaatsers kunnen dragen, maar ook de enorme mensenmassa's langs de kant.

Om dat voor elkaar te krijgen, moet het wekenlang dag en nacht matig tot streng vriezen. Het liefst met een snijdende oostenwind die de kou rechtstreeks uit Rusland naar onze sloten en meren blaast. Hoewel het komend weekend flink koud wordt, is de voorspelling voor de lange termijn helaas nog onzeker.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Sneeuw: de grote spelbreker

Het venijn zit hem dit weekend niet alleen in de temperatuur, maar ook in de luchtvochtigheid. Er trekken namelijk sneeuwbuien over het land, en dat is voor ijsgroei funest. Sneeuw werkt als een dikke deken; het isoleert het ijs van de koude lucht erboven. Hierdoor stopt de aangroei direct. In 2012 zagen we hoe pijnlijk dat kan zijn: het vroor dat het kraakte, maar een pak sneeuw op het jonge ijs gooide op het laatste moment roet in het eten. Voor een perfecte ijsvloer hebben we droge, heldere vrieskou nodig – en dat lijkt dit weekend nog een flinke uitdaging te worden.

Bekijk ook

De Elfstedentocht winnen op een bord Brinta: deze man kreeg het voor elkaar | Noorderland

Een bord Brinta als ontbijt en een paar simpele happen in de zak: meer had Reinier Paping niet bij zich toen hij op 18 januari 1963 de Elfstedentocht won.

Veranderend klimaat

We kunnen er niet omheen dat de kans op een tocht elk jaar een klein beetje kleiner lijkt te worden. Door de opwarming van de aarde zijn onze winters zachter dan vroeger. Waar de kans op genoeg winterkou vroeger heel gewoon was, is die nu geslonken tot circa 8 procent. En tegen het jaar 2050 is de verwachting dat die kans zelfs naar 1 procent zakt. Toch is er een sprankje hoop voor de optimisten: wetenschappers doen momenteel onderzoek naar het mogelijk stilvallen van de warme golfstroom. Mocht dat gebeuren, dan zou het in onze regio juist weer veel kouder kunnen worden. De wonderen zijn de wereld – en Friesland – nog niet uit.

Bekijk ook

Sneeuw en ijs op komst? Dit zijn de leukste uittips voor een winters weekend dicht bij huis | Noorderland

We hebben de fijnste uittips verzameld om dit weekend volop te genieten van de kou, zonder dat je daarvoor ver van huis hoeft.

Wat kunnen we dit weekend wél verwachten?

Hoewel de "Tocht der Tochten" dit weekend nog even een droom blijft, hoeven de schaatsen zeker niet in het vet te blijven staan. Op ondergelopen weilanden, opgespoten ijsbanen en ondiepe sloten vormt zich waarschijnlijk wel een ijslaag van circa vier centimeter. Dat is genoeg voor de eerste voorzichtige slagen op de schaats en die onmisbare kop warme snert langs de kant.

Het is misschien (nog) geen Elfstedentocht, maar het gevoel van krakend ijs onder je ijzers blijft magisch. Laten we dit weekend vooral genieten van die oer-Hollandse winterpret, want elke dag op het ijs is er eentje om te koesteren.