1. Twee soorten in Nederland: zo herken je ze
In Nederland leven twee soorten zeehonden: de gewone zeehond en de grijze zeehond. De gewone zeehond is meestal wat kleiner en heeft een ronde kop met een kortere, stompe snuit. De grijze zeehond is groter en valt op door de langere snuit en de wijdere neusgaten. Ook hun leefgebied verschilt: de gewone zeehond wordt veel gezien in de Waddenzee en andere kustwateren, terwijl de grijze zeehond ook in de Noordzee en rond afgelegen gebieden voorkomt.
2. Ze kunnen lang wegblijven onder water
Zeehonden zijn zoogdieren, dus ze moeten ademen. Toch kunnen ze lang onder water blijven: vaak twintig tot dertig minuten, afhankelijk van de soort en situatie. Dat lukt doordat hun lichaam zuurstof efficiënt opslaat en gebruikt. Tijdens het duiken gaat de hartslag omlaag, waardoor ze zuiniger omgaan met die voorraad. Handig, want hun voedsel vind je niet aan de oppervlakte.
3. Sneller dan je denkt
In het water zijn zeehonden echte atleten: ze kunnen snelheden halen tot ongeveer vijfendertig kilometer per uur. Hun vinnen helpen bij het sturen en manoeuvreren, en hun gestroomlijnde lijf doet de rest. Op het land gaat het een stuk trager; daar schuifelen ze voort.
4. Slapen kan ook in het water
Zeehonden rusten op zandbanken en kusten, maar ze kunnen ook in het water slapen. Dan drijven ze bijvoorbeeld aan het oppervlak of hangen ze wat dieper, soms bijna verticaal. Bij sommige soorten is bekend dat ze onder water als het ware “half” slapen: een deel van de hersenen blijft alert, terwijl het andere deel rust.
5. Ze praten meer dan je zou verwachten
Zeehonden communiceren met geluiden die je soms zelfs kunt horen vanaf de kant: blaffen, grommen, snurken, roepen en andere klanken. Die geluiden kunnen dienen om contact te houden, te waarschuwen of indruk te maken. Bij grijze zeehonden spelen geluid en gedrag in de paartijd een extra grote rol; mannetjes kunnen dan ook met hun flippers onder water klappen.
6. Eén pup, maar met een bijzonder zwangerschaps-trucje
Bij zowel de gewone als de grijze zeehond gaat het meestal om één pup per keer. Opvallend is de zogeheten stille zwangerschap: een periode waarin het embryo zich nog niet verder ontwikkelt, waardoor de totale zwangerschapsduur langer lijkt dan de daadwerkelijke draagtijd. De timing verschilt per soort: bij grijze zeehonden liggen paring en geboorte in andere maanden dan bij de gewone zeehond.
7. Wat er op het menu staat
Zeehonden eten vooral vis, maar ook schaal- en weekdieren als ze die te pakken krijgen. De grijze zeehond staat bekend als minder kieskeurig, terwijl de gewone zeehond juist duidelijke voorkeuren kan hebben en in Nederlandse wateren bijvoorbeeld veel jaagt op bot. Dankzij hun vetlaag hoeven zeehonden niet elke dag te eten.
8. Een vetlaag als winterjas én voorraadkast
Onder de huid zit een dikke laag vet, blubber. Die houdt zeehonden warm in koud water, helpt bij drijfvermogen en fungeert als energiereserve als voedsel tijdelijk minder beschikbaar is. Het is een van de redenen dat ze ook in koudere zeeën goed kunnen overleven.
- DierenLot, IFAW, Zeehonden Texel
- Adobe Stock