De vos van dichtbij: 6 weetjes die bijna niemand kent

Een slim roofdier dat bijna overal woont

De rode vos, ook wel de gewone vos genoemd, hoort bij de grootste roofdieren die we in Nederland vrij rond hebben lopen. En je hoeft er niet eens per se het bos voor in: vossen leven in duinen, op het platteland, in dorpen en zelfs in steden. Als er maar eten te vinden is, past een vos zich razendsnel aan. Zijn leefgebied kan flink verschillen. In een voedselrijk gebied houdt hij het bij een kleiner territorium, maar als het schaarser is, kan zijn jachtgebied uitgroeien tot een paar honderd hectare.

Zo herken je er één

Een volwassen vos is iets groter dan een kat en weegt meestal tussen de vijf en zeven kilo. De vacht is vaak roodbruin, maar je ziet ook wel eens beige of helderrode exemplaren. Typisch zijn de zwarte “sokjes” aan de poten, zwarte oren aan de achterkant en de witte punt van de staart. Die staart is trouwens niet alleen voor de sier: een vos gebruikt hem als warme deken en als kussentje als hij gaat slapen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Wat er op het menu staat

Hoewel de vos officieel tot de vleeseters behoort, eet hij in de praktijk alles wat hij te pakken krijgt. Kleine knaagdieren zoals muizen staan bovenaan zijn lijstje, net als konijnen en hazen. Maar ook vogels, eieren, insecten, vruchten en bessen verdwijnen met gemak. In de stad profiteert hij net zo goed van voedselresten die mensen achterlaten. Daarnaast zijn kippen in een slecht afgesloten ren een makkelijke prooi voor vossen. Heb je kippen, zorg dan voor een ren met sterk gaas en een goede afsluiting die ook onder de grond doorloopt.

Welpen en familieleven

In de winter zoeken rekels (mannetjes) en moeren (vrouwtjes) elkaar op om te paren. Na een draagtijd van ongeveer 53 dagen worden meestal vier tot zes welpen geboren, vaak in het voorjaar. Die jongen zijn bij hun geboorte blind en doof, met een donkere, zachte vacht en een stompe snuit. Pas na ongeveer twaalf dagen gaan de oogjes open. De eerste weken blijven ze in het hol, terwijl de moeder ze verzorgt en de vader eten aansleept. Rond een half jaar oud kunnen jonge vossen voor zichzelf zorgen. Sommigen trekken weg, anderen blijven in de buurt en helpen soms zelfs mee met een volgende worp.

Snel, lenig en goed in communiceren

Een vos is bepaald geen luie jager. In een sprint kan hij rond de vijftig tot zestig kilometer per uur halen: snel genoeg om menig fietser jaloers te maken. Springen kan hij ook: meters ver en verrassend hoog. Daarnaast heeft hij een heel eigen “taal”. Vossen kunnen tientallen verschillende geluiden maken, van korte blafjes tot schrille roepjes, en combineren dat met duidelijke lichaamstaal.

Vijanden en rol in de natuur

In het wild worden vossen meestal niet ouder dan zo’n vijf jaar, vooral door verkeer en andere gevaren. In gevangenschap kunnen ze veel ouder worden, maar een kooi is niets voor een vos. Ondanks hun sluwe imago zijn ze ook nuttig: zonder vossen zouden konijnen zich veel sneller uitbreiden en kunnen er echte plagen ontstaan. Zo helpt de vos mee om de natuur in balans te houden.