Dit Friese stadje aan het IJsselmeer is veel leuker dan je denkt

Een stad met zeehandel in het DNA

Workum kreeg stadsrechten in 1399 en bloeide in de eeuwen daarna op als Zuiderzeestad. Via de vaargeul It Soal stond het stadje rechtstreeks in verbinding met de Zuiderzee. Schepen kwamen en gingen, goederen werden aangevoerd en verhandeld, en Workum groeide uit tot een regionaal centrum van zeevaart en ambacht. Dat zie je nog steeds terug in het straatbeeld: aan de oude waterloop de Wymerts (nu de straten Súd en Noard) staan statige koopmanswoningen, een teken van de welvaart uit die tijd.

Op de Merk ligt De Waag uit 1649, waar handelswaren werden gewogen. Workum was zelfs zó belangrijk dat de Workumer el in 1504 een tijdlang gold als standaard lengtemaat voor heel Friesland. Later nam de Amsterdamse el die rol over, maar het zegt genoeg over de positie die Workum toen had.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

De kerk die nooit afkwam

Midden in de stad staat de Grote of Sint-Gertrudiskerk: de grootste middeleeuwse kruiskerk van Friesland. De bouw begon in de 15de eeuw, maar door onrust en geldgebrek is de kerk nooit helemaal voltooid. In 1615 werd het schip afgesloten, waardoor toren en kerk los van elkaar kwamen te staan. Het levert een opvallend gebouw op, met een ruim en licht interieur en twee historische orgels. Als je er even binnenloopt, voel je meteen dat dit stadje ooit groter dacht dan het nu oogt.

Jopie Huisman: niet schilderijen, maar levens

Het Jopie Huisman Museum is misschien wel het bekendste adres van Workum – en terecht. Huisman (1922–2000) was jarenlang voddenboer en schilderde mensen en spullen die meestal niet in een museum belanden: oude jassen, versleten schoenen, een gezicht vol rimpels. Zijn werk is realistisch en direct, maar vooral menselijk.

Het museum bestaat sinds 1986 en is bijzonder omdat Huisman het nog bij leven oprichtte, na aandringen van vrienden. Zijn schilderijen hangen er niet alleen om te kijken, maar ook om te begrijpen wie hij was en wat hem bezighield. Wie Workum bezoekt, komt vroeg of laat bij hem uit.

Struinen, water zien, even uitwaaien

Na het centrum loop je zo richting It Soal en de haven. Dat oude waterlint verbindt Workum nog steeds met het IJsselmeer. Je ziet er plezierboten, oude scheepjes in de museumhaven en de sporen van een lange scheepsbouwtraditie. Scheepswerf De Hoop, gestart in 1694, is nog altijd actief in restauratie en onderhoud van klassieke zeilschepen. Het is een mooi stuk Workum om rustig langs te wandelen, zeker als je even uit de drukte van het plein wilt.