Herken jij deze plek? Deze oude foto’s van Groningen-stad zullen je gegarandeerd verrassen

1. De Grote Markt: een verdwenen wereld

Op het eerste gezicht lijkt dit een keurig, levendig marktplein: dames in lange jurken en sierlijke hoeden, heren netjes in pak met bolhoed, en op de achtergrond de gevels van een sigarenwarenhuis en een manufacturenwinkel. Deze foto is duidelijk oud: hij stamt uit 1906. Toch is het meest opvallende aan dit beeld niet de kleding of de winkels – het zijn de gebouwen zelf.

Geen enkel pand dat je hier ziet, staat er namelijk nog. De volledige noordzijde van de Grote Markt verdween in april 1945, tijdens de hevige gevechten tussen het Canadese leger en de Duitse bezetter. De noord- en oostwand van de markt gingen in vlammen op, net als een deel van de Waagstraat en de Guldenstraat. Wat er na de bevrijding overbleef, waren rokende puinhopen. Alleen de Martinikerk, de Martinitoren en het Goudkantoor kwamen wonderwel ongeschonden uit de strijd.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Wie nu op deze plek staat, ziet een totaal ander beeld: de hoekige gevel van de ABN Amro, het voormalige V&D-pand en moderne nieuwbouw bepalen inmiddels de aanblik. Juist daarom voelt deze foto bijna buitenaards – een blik in een verdwenen stuk Groningen dat slechts in archieven en herinneringen voortleeft.

2. De Herestraat: waar de tram nog door het winkelhart rammelde

Ook deze foto van de Herestraat transporteert je een eeuw terug in de tijd, naar de periode tussen 1915 en 1925. Het is dezelfde straat waar we vandaag massaal shoppen, maar het beeld is haast onherkenbaar: keurige heren met hoeden, vrouwen in lange rokken, etalages vol sierlijke typografie. Winkels dragen de naam van hun eigenaar – De Leeuw, Ter Schouw, Gebroeders Bartels – en boven de deur van de kapper prijkt een statig coiffeur.

Wie de Herestraat nu bekijkt, ziet nog wel oude panden, maar de sfeer van toen is grotendeels verdwenen. De kleinschalige etalages maakten plaats voor grote glazen puien en strak marmer, afgewisseld met modernere bouw. Toch is er één detail op de foto dat pas echt duidelijk maakt hoe anders het ooit was: de tramrails die dwars door de straat lopen.

Die tramlijn hoorde destijds bij het allereerste stadsvervoer van Groningen. Vanaf 1880 reed hier de paardentram, later opgevolgd door de elektrische tram die tot 1949 door de binnenstad ratelde. De Herestraat was toen nog gewoon onderdeel van de route van lijn 1, op weg naar de Grote Markt. Pas na de oorlog – toen de bus overal de tram verving – verdwenen de rails langzaam uit het straatbeeld.