Landbouw en energie hand in hand
Noord-Nederland heeft volop ruimte, maar ook een sterke landbouwtraditie. Boeren willen hun land productief houden, maar staan tegelijkertijd voor de uitdaging om te verduurzamen. Agri pv, voluit ‘agricultural photovoltaics’, speelt hier slim op in. De technologie maakt het mogelijk om zonnepanelen boven gewassen te plaatsen, in plaats van ernaast. Zo blijft de grond beschikbaar voor teelt, terwijl de panelen energie opwekken.
/https%3A%2F%2Fcdn.pijper.io%2F2025%2F11%2FtiT2DVJ7meJ6sz1762520444.png)
In de praktijk betekent dit dat bijvoorbeeld aardbeien, frambozen of aardappelen kunnen groeien onder halfdoorlatende panelen. Die zorgen voor bescherming tegen extreme zon of hagel, terwijl de opbrengst van het gewas op peil blijft. In sommige gevallen verbeteren de groeiomstandigheden zelfs, omdat de schaduwtemperaturen voor minder stress zorgen bij gevoelige planten.
Het dubbele gebruik van landbouwgrond is voor boeren interessant, zeker nu de vraag naar duurzame energie stijgt en de inkomsten uit traditionele teelt onder druk staan. Met agri pv ontstaat er een nieuw verdienmodel dat landbouwgrond rendabel houdt, zonder dat er hectares verdwijnen onder zonneparken.
Waarom juist het noorden vooroploopt
In Groningen, Friesland en Drenthe lopen verschillende proefprojecten met agri pv. Niet alleen vanwege de beschikbare ruimte, maar ook omdat de regio ervaring heeft met innovatieve energieprojecten. Windenergie, waterstof en zonneparken zijn er al goed ingeburgerd. De stap naar combinaties met landbouw is dus logisch.
Daarnaast speelt het klimaat in het noorden een rol. Het weer is vaak wisselvallig, met periodes van felle zon en veel regen. Zonnepanelen die meebewegen met de zon kunnen daar slim op inspelen. Ze laten meer licht door op bewolkte dagen en zorgen voor beschutting bij hitte. Boeren profiteren zo van stabielere groeiomstandigheden en kunnen hun teelt beter afstemmen op het veranderende klimaat.
Ook vanuit de overheid en kennisinstellingen groeit de interesse. Universiteiten in het noorden onderzoeken hoe verschillende gewassen reageren op lichtdoorlatende panelen en welke combinaties het meest rendabel zijn. Het doel is om een systeem te ontwikkelen dat energieopwekking en voedselproductie structureel kan combineren, zonder in te leveren op kwaliteit of opbrengst.
Een duurzaam perspectief voor boeren
De energietransitie vraagt ruimte, maar die is schaars. In Noord-Nederland wordt daarom gezocht naar slimme oplossingen die landbouw en energie kunnen verenigen. Agri pv biedt daarbij uitkomst, omdat het de natuurlijke kracht van de zon benut zonder grond op te offeren.
Boeren die meedoen aan pilotprojecten geven aan dat het systeem meer stabiliteit biedt. Waar de ene helft van het perceel energie opwekt, blijft de andere helft gewoon in productie. Bovendien kunnen de opbrengsten uit zonne-energie helpen bij het financieren van nieuwe duurzame technieken, zoals druppelirrigatie of precisielandbouw.
Voor de regio betekent dit ook werkgelegenheid en innovatie. Lokale installateurs, ingenieurs en agrariërs werken samen aan nieuwe toepassingen, waardoor kennis in het noorden blijft. Het is een ontwikkeling die niet alleen economisch, maar ook maatschappelijk iets oplevert.
De toekomst van het platteland
Met agri pv verandert het beeld van het Noorderlijke platteland langzaam. Waar zonnepanelen vroeger vooral geassocieerd werden met grote, gesloten velden, worden ze nu onderdeel van een dynamisch landbouwsysteem. De zon voedt niet alleen de gewassen, maar ook het energienet.
- Adobe Stock