Wanneer begint de herfst echt: 1, 22 of 23 september?

Meteorologische herfst: 1 september

Voor meteorologen begint de herfst altijd op 1 september. Dat klinkt misschien willekeurig – of juist vroeg voor de herfst –, maar er zit een heel simpele en vooral praktische reden achter. Het weer wordt beter in kaart gebracht als de seizoenen netjes verdeeld zijn in volle kalendermaanden. Zo loopt de herfst volgens deze indeling van 1 september tot en met 30 november.

Deze aanpak maakt het vergelijken en bestuderen van het weer gemakkelijker. Als we willen weten hoe nat of droog de herfst van 2023 was, nemen we simpelweg de maanden september, oktober en november onder de loep. Meteorologen hoeven op deze manier geen rekening te houden met verschuivende data van de astronomische seizoenen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Astronomische herfst: 22 of 23 september

Naast de meteorologische indeling bestaat er ook de astronomische herfst, die bepaald wordt door de stand van de aarde ten opzichte van de zon. Dit moment noemen we de "herfstequinox": het astronomische moment waarop de zon recht boven de evenaar staat, waardoor dag en nacht overal op aarde vrijwel even lang duren. In ons land valt dit moment meestal op 22 of 23 september, afhankelijk van het jaar en schrikkeldagen in onze kalender. Na dit moment worden de dagen steeds korter en de nachten langer, totdat rond 21 december de winterzonnewende plaatsvindt.

En die 1 september dan?

De datum van 1 september is dus puur een "afspraak", handig voor weerkundigen. De astronomische start heeft meer te maken met de stand van de zon. Wat betekent dit nu voor de vraag: wanneer begint de herfst nou écht? Het officiële antwoord is dus dubbel:

• Voor meteorologen: altijd op 1 september.
• Voor astronomen en kalenders: meestal 22 of 23 september.

Welke datum je zelf kiest, hangt af van je eigen perspectief. Ben je iemand die van cijfers en statistiek houdt, dan zal je eerder met de meteorologen meegaan. Houd je meer rekening met symboliek en de veranderingen in de natuur, dan klinkt 22 of 23 september waarschijnlijk logischer.

Uiteindelijk gaat het misschien minder om de datum en meer om het gevoel. Want zodra de lucht frisser wordt, de nachten langer zijn en de bomen langzaam rood, geel en bruin kleuren, weten we allemaal: de herfst is weer begonnen.