Losse veren overal? Dit is waarom vogels er nu zo rommelig uitzien

Wat is de rui?

De rui is het vervangen van het verenkleed. Vogels hebben geen haar, maar veren die slijten door dagelijks gebruik: vliegen, schuren, baden, maar ook regen en zon, tasten de veren aan. Een verenkleed dat niet regelmatig vernieuwd wordt, verliest z'n isolerende en aerodynamische werking. Tijdens de rui worden oude veren afgeworpen en groeien er nieuwe, frisse veren in hun plaats.

Hoewel dit simpel klinkt, is het een intensief proces. Veren bestaan grotendeels uit keratine – hetzelfde materiaal als onze nagels en haren – en het aanmaken van nieuwe veren kost veel energie. Daarom "plannen" vogels hun rui zorgvuldig in, vaak direct na het broedseizoen en vóór de winter.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Waarom is het belangrijk?

Het verenkleed beschermt niet alleen tegen kou en regen, maar helpt ook bij het vliegen, het zoeken naar voedsel en – niet te vergeten – tijdens de balts. Een slecht onderhouden of versleten verenpak kan voor een vogel het verschil betekenen tussen leven en dood.

Tijdens de rui zijn vogels vaak kwetsbaarder. Veel soorten verliezen hun slagpennen – de belangrijkste veren van de vleugels – niet allemaal tegelijk, maar geleidelijk. Zo behouden ze hun vliegvermogen, al kan dit tijdelijk verminderd zijn. Sommige watervogels, zoals eenden en ganzen, ruien echter al hun slagpennen tegelijk. Dat betekent dat ze enkele weken niet kunnen vliegen en moeten schuilen op veilige en voedselrijke plekken.

Wanneer begint de rui?

Voor de meeste zangvogels start de rui aan het einde van de zomer en het begin van de herfst; in augustus en september. Hun jongen zijn dan zelfstandig en er is nog voldoende voedsel te vinden. Voor trekvogels betekent dit dat ze hun lange reis naar warmere oorden maken in een gloednieuw en sterk verenpak. Vogels die in Nederland overwinteren, profiteren juist van een verse en goed isolerende laag tegen de kou.

Wat kun je zelf zien?

Wie in de nazomer en vroege herfst goed oplet, kan het ruiproces met eigen ogen zien. Merels en spreeuwen met een rommelig ogend verenkleed, koolmezen die wat schraler zingen of eenden die plotseling niet meer vliegen: het zijn allemaal tekenen van de rui. Ook in de tuin, op grasvelden of op straat kun je zomaar losse veren tegenkomen.