Zo bereiden vogels zich nu voor op de vogeltrek

Eten voor de lange reis

Voor trekvogels draait deze periode om één ding: opvetten. Ze eten zoveel mogelijk bessen, insecten of vis, afhankelijk van hun soort, totdat ze soms wel twee keer zo zwaar zijn als normaal. Die extra kilo’s – voor vogels van levensbelang – bestaan vooral uit vet. Vet is voor vogels de ideale brandstof: het weegt relatief weinig, levert veel energie en produceert weinig afvalstoffen in het lichaam. Dat is belangrijk tijdens dagenlange vluchten over zee of woestijn, waar geen voedsel te vinden is. Bij sommige soorten, zoals de kanoet, verandert het hele lichaam: de maag is in de eetperiode extra groot om snel veel voedsel te verwerken, maar wordt tijdens de vlucht juist kleiner om gewicht te besparen.

De juiste balans

Opvetten is precisiewerk. Te weinig reserves betekent onderweg brandstoftekort en noodgedwongen tussenstops – zoals kanoeten die in het Waddengebied bijtanken. Te veel vet is ook gevaarlijk, want dat maakt een vogel trager en vatbaarder voor roofdieren. Daarom streven trekvogels naar een optimale hoeveelheid brandstof. Lepelaars kiezen bijvoorbeeld voor een minder extreme aanpak: zij trekken in etappes naar het zuiden en tanken tussendoor bij in moerassen. Ook in je eigen tuin zie je voorbereidingen: zanglijsters en spreeuwen eten zich rond aan vuurdoorn, vlier en Gelderse roos, voordat ze vertrekken naar Frankrijk of Zuid-Engeland.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Bekijk ook

Een bijzondere verschijning in Drenthe: slangenarend gespot bij het Dwingelderveld | Noorderland

Drie jonge slangenarenden hebben het Dwingelderveld uitgekozen als tijdelijk thuis. Een zeldzaam schouwspel, dat ook in het Fochteloërveen plaatsvindt.

Waarom en hoe ze trekken

De voornaamste reden om zuidwaarts te vliegen is niet de kou, maar het voedseltekort in de winter. Insecten verdwijnen uit zicht en korte dagen laten weinig zoektijd over. Vogels oriënteren zich tijdens de trek op kustlijnen, rivieren, zon, sterren, het aardmagnetisch veld en zelfs geuren. Sommige soorten, zoals de noordse stern, leggen fenomenale afstanden af – duizenden kilometers zonder tussenstop. Anderen, zoals roofvogels, maken slim gebruik van thermiek om energie te besparen. Afhankelijk van weer en wind kiezen vogels het juiste moment om te vertrekken. Bij een heldere lucht en rugwind kan de lucht ineens vol zitten met deze gevleugelde reizigers: een natuurfenomeen dat elk jaar opnieuw tot de verbeelding spreekt.