Eeuwenoud en onveranderd: het verhaal van Landgoed Oldengaerde

Van boerenhoeve tot voorname havezate

Het verhaal van Oldengaerde begint in 1420, toen Reynolt van Echten op deze plek een boerenhoeve bouwde, omgeven door grachten. Eeuwenlang ging het landgoed over van vader op zoon, tot een erfgename trouwde met Cornelis van Dongen. In 1717 besloot Cornelis tot een grondige verbouwing. Met de nuchtere zuinigheid van een Drentse koopman kocht hij in Amsterdam restpartijen bouwmaterialen op van uit de mode geraakte classicistische huizen. Het resultaat: een deftige grachtenpandgevel op een Drentse havezate.

Het interieur ademt nog altijd historie. In de hal kronkelt een imposante trap omhoog, portretten van de geslachten Van Echten, Van Dongen en Westra van Holthe kijken neer op bezoekers. In de oranjerie werden exotische kuipplanten gekweekt; agaves die in de zomer de oprijlaan sierden en krentenboompjes, ooit meegebracht door de botanist Wynoldus Munniks. Zijn experiment om ze hier te laten bloeien slaagde glansrijk: tot op de dag van vandaag kleuren ze in het voorjaar wit en roze.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Uitgestrekte tuinen

Achter Oldengaerde strekt zich een baroktuin uit, waarschijnlijk aangelegd tijdens Cornelis’ verbouwing. Vanuit de middelste kamer van het huis kijk je langs een strakke zichtas naar een zonnewijzer, een langgerekt grand canal en een beeld dat de horizon markeert. Aan de overkant van de weg ligt een overtuin, aanvankelijk net zo strak, maar in latere tijden verzacht door slingerpaden en boomgroepen in romantische landschapsstijl.

Ten zuiden ligt het Rabattenbos, een oud productiebos uit de 17de eeuw. De natte grond werd drooggehouden met rabatten – greppels die het water afvoeren – en vormt nu een waardevol leefgebied voor vogels, vleermuizen en reeën. Verderop lopen de beeklanden van het Westeinde, waar wandelpaden je langs waterlopen en door bospercelen voeren.

Een huis vol herinneringen

Oldengaerde bleef eeuwenlang in handen van drie families. Onder de Westra van Holthes werd het een geliefde plek, waar opeenvolgende generaties het burgemeesterschap van Dwingeloo vervulden. In de Tweede Wereldoorlog kwam Rotterdammer Johan Anton Willinge hier dankzij liefdadigheidswerk en werd verliefd – op zowel Ida Westra van Holthe als op het huis. De zomers van hun vijf dochters stonden in het teken van slapen op de vliering tussen de vleermuizen en spelen in de tuin.

Het landgoed kende in die tijd kleurrijke onderhuurders, zoals een advocaat die kuikens hield in een suitesalon en biggen fokte in de oranjerie – tot groot ongenoegen van de familie. In de jaren 70 kwam er een einde aan de onderhuur en liet Willinge het interieur grondig restaureren. Hij vulde lege zalen met antiek en schilderde zelf kopieën van voorouderportretten om de galerij compleet te maken. Feesten, bruiloften en reünies maakten Oldengaerde weer tot een levendige ontmoetingsplek.

Bekijk ook

3 Friese dorpjes waar je zó de natuur in wandelt | Noorderland

In Friesland liggen dorpjes waar je na een kop koffie op het dorpsplein zó de natuur in loopt: bossen, duinen, heidevelden of moeras.

Behouden voor de toekomst

Het onderhoud van een monument als Oldengaerde is tijdrovend en kostbaar. Toen de laatste eigenaren, de zussen Willinge, de lasten niet langer zelf konden dragen, droegen zij het huis in 2013 over aan Het Drentse Landschap. De inboedel bleef in bruikleen, zodat de sfeer bewaard bleef. Een deel van de linkervleugel wordt nog steeds door de familie gebruikt, de rest is toegankelijk tijdens georganiseerde rondleidingen.

Bezoekers krijgen onder meer de hal, drie historische kamers en delen van de tuinen te zien. Daarna volgt een korte wandeling over het landgoed, langs bossen, grachten en velden. Buiten de rondleidingen om is er een bewegwijzerde wandelroute rondom het huis. Zo kan iedereen genieten van deze unieke plek – zonder dat het karakter verloren gaat. Kijk voor meer informatie over de rondleidingen op de website van het Drentse Landschap.