Verloren parel van Zuidhorn: het verhaal van de Hanckemaborg

Van steenhuis tot pronkstuk

De Hanckemaborg werd voor het eerst genoemd in 1540, toen nog als ‘die stede’. Eeuwenlang wisselde het huis van eigenaar, vaak door huwelijken of vererving, tot het in de 17de eeuw in handen kwam van de familie Clant. Onder Derck Jacob Clant brak een bloeitijd aan: hij liet de borg verfraaien met ornamenten, een imposante toegangspoort en een "sterrenkamer", een kamer met een blauw plafond en vergulde sterren.

Toch kende de borg ook roerige tijden. Tijdens de Tweede Münsterse Oorlog (1672-1674) namen Münsterse troepen het huis in, gebruikten het als uitvalsbasis voor plundertochten en lieten het gebouw na hun vertrek in gehavende staat achter. Dat de Hanckemaborg daarna toch weer tot volle glorie werd hersteld, zegt veel over de rijkdom en wilskracht van haar bewoners.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Bekijk ook

Vergeten Groninger borg: het verhaal van het Dijksterhuis | Noorderland

Het Dijksterhuis in Pieterburen was de laatste Groninger borg die werd afgebroken, maar de tumultueuze geschiedenis van de borg blijft bestaan.

Een moord in de gracht

Ruim anderhalve eeuw later werd de rust opnieuw verstoord. Dit keer niet door oorlog, maar door een misdaad die de gemoederen in Zuidhorn flink bezighield. In 1822 werd de 67-jarige Aaltje Alles, hospita in een huis op het borgterrein, vermoord door haar kostganger Jan Quint. Hij had geen geld voor het kostgeld en vreesde dat Aaltje hem zou aangeven als deserteur. Na haar te hebben gesmoord, gooide hij het lichaam in de borggracht. Het werd diezelfde dag nog gevonden door chirurgijn Heslinga, die samen met een zoon van borgheer Bindervoet op eendenjacht was. Quint werd snel opgepakt en in 1824 in Groningen ter dood gebracht.

De laatste Clant en het einde van de borg

In de 18de eeuw bleef de Hanckemaborg een plek van invloed. De Clanten bekleedden hoge functies in de Staten Generaal en schonken de kerk van Zuidhorn kostbaar zilverwerk dat nog altijd wordt gebruikt. Maar met de dood van Maurits Clant in 1804 stierf de mannelijke lijn van de familie uit. Via de familie Bindervoet bleef de borg nog enkele decennia in adellijke handen, tot de financiële lasten te zwaar werden.

In 1868 keerde de borg nog eenmaal in Clants handen terug, toen Maurits Clant Bindervoet het huis kocht. Maar in 1877 volgde de onvermijdelijke afbraak. Stenen, schouwen en ornamenten werden hergebruikt in villa’s langs De Gast in Zuidhorn; de gevelsteen belandde in het Rijksmuseum en een monumentale schouw in het Groninger Museum.

Sporen in het heden

Van de oorspronkelijke borg resteert vandaag alleen het schathuis, dat in 1965 werd herbouwd. In 1993 zijn de contouren van de borg weer zichtbaar gemaakt met lage muurtjes, buxushaagjes en eikenbomen. Een stenen leeuw en een zandstenen ornament herinneren nog altijd aan het voorname verleden.

Wie nu over de Hanckemalaan wandelt, ziet misschien niet meteen een borg. Maar wie het verhaal kent, kan de koetsen over de brug en het gelach uit de sterrenkamer bijna horen.