Een buitenlands gevoel in de Hortus in Haren: 'Een echte oase'

'Géén standbeeld'

Nog maar net voorbij de ingang staan we prompt oog in oog met een reebok, roerloos langs de bosrand. ‘Dat is geen standbeeld,’ zegt manager Gea Bijkerk maar even voor de duidelijkheid. ‘Toen ik vanmorgen aankwam, stond hij ook al daar verderop, vlak bij de fietsenstalling.’ En deze reebok is geen uitzondering. Al het groen trekt een rijkdom aan dieren aan, vertelt Gea: reegeiten met kalfjes, een vos, hermelijnen, jonge eekhoorns. ‘Zonet zag ik kleine visjes in het water, hele scholen schieten daar heen en weer. En soms is het één groot kikkerconcert in “de Hunze”.’

Met dat laatste bedoelt ze de rivier die in de Hondsrugtuin op kleine schaal is nagebootst. In deze tuin staat het historische verhaal centraal, over hoe de Hondsrug er lang geleden uitzag. Op de arme grond floreren onder andere de echte koekoeksbloem en zenegroen, en langs het pad bloeit de brem, oogverblindend geel. In de Hondsrugtuin merk je ook meteen wat deze hortus zo bijzonder maakt: de grote oppervlaktes. Gea: ‘We proberen zoveel mogelijk soorten te laten zien, maar wel zo natuurlijk mogelijk, juist omdat we zoveel ruimte hebben.’ 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Sinds 1642

Met bijna 15 hectare is de Hortus in Haren een van de grootste botanische tuinen van Nederland, én een van de oudste. Als oprichtingsjaar houdt de Hortus 1642 aan. De kruidentuin die apotheker Henricus Munting had aangelegd in de Rozenstraat – hartje Groningen – kwam vanaf dat moment onder beheer van de Rijksuniversiteit. Munting werd botanicus en later hoogleraar. Eeuwenlang diende de Hortus kennis en onderzoek in de plantkunde. In 1917 kocht de Hortus vanwege ruimtegebrek in de binnenstad het huidige terrein aan: landgoed ’t Huis de Wolf in Haren.

Een van de eerste tuinen die hier werden aangelegd, bestaat nog steeds: de Laarmantuin, vernoemd naar de toenmalige hortulanus. In het arboretum – de bomentuin –  is de bodem bedekt met daslook en hyacinten. Gea wijst naar een oude goudberk: ‘We hebben ongeveer 400 monumentale bomen en veel zeldzame planten. Van oudsher werd in een hortus de bodem vaak omgespit met zwarte grond. Maar dat gebeurde in deze Hortus juist niet, hier lieten ze ook de natuur haar gang gaan. Dat was destijds heel vernieuwend.’

Vanuit het arboretum heb je uitzicht op een weide, waar weer heel andere struiken groeien. Hier en daar slingert een smal paadje tussen het groen door. ‘Kruip-door-sluip-door,’ zegt Gea. ‘Je kunt op avontuur. Dat maakt het ook voor kinderen hartstikke leuk.’

Pronkstuk van de Hortus

Hét pronkstukje van de Hortus is de Chinese tuin, die onlangs grondig werd opgeknapt dankzij een fors legaat. ‘Van iemand met een heel warm hart voor de Hortus,’ zegt Gea. ‘Dankzij dat budget konden we het achterstallige onderhoud aanpakken.’ 

De tuin is op kleine schaal nagebouwd naar een oorspronkelijk Chinees ontwerp uit de Ming-periode. Het was een geschenk van Shanghai aan Groningen, vanwege de vriendschappelijke betrekkingen tussen beide steden. Alle materialen zijn in China gemaakt, Chinese vaklui kwamen daarmee in 1994 naar de Hortus. Gea kent de verhalen: ‘Ze spraken geen woord Engels, ze verbleven in tijdelijke huisvesting op het terrein. Op zeker moment stonden ze hier in de vijver te vissen.’ De dikste koikarpers die traag en sierlijk door het water bewegen, kunnen het misschien nog wel navertellen. 

Verder lezen

Meer lezen over de Hortus in Haren? Het volledige verhaal vind je in ons zomernummer, nu te koop in de winkels en onze webshop. In deze nieuwe editie reizen we af naar Ameland en spreken we met NOS-presentatrice Afke Boven over haar geliefde Waddeneiland. Verder nemen we een kijkje in een bijzonder zeemuseum in Drenthe (ja, echt!), gaan we varen in Giethoorn en zetten we de lekkerste zomerrecepten op tafel. Dit – en nog veel meer – lees je nu in ons nieuwste nummer.